Ana Sayfa / Ortak Modül 3

Yazılım & Sistemler

Departmanın günlük kullandığı sistemleri tanıyacaksın. Ekran akışı gerektiren sistemler (ERP, ticket, Active Directory) videolu; kural ve kavram ağırlıklı konular yazılı anlatılıyor.

1. Sistem Haritamız

Yazılı Anlatım

Aşağıdaki tablo departmanın "sistem haritası"dır. Amaç şimdilik hepsini kullanmayı öğrenmen değil; bir konu geçtiğinde hangi sistemden bahsedildiğini bilmen.

Sistem	Ne işe yarar?	Kim kullanır?
ERP — SAP	Satış, stok, satın alma, finans süreçleri	Tüm şirket; IT yetkilendirme ve destek verir
Ticket sistemi	Destek taleplerinin kaydı ve takibi	Tüm şirket talep açar; IT çözer
Active Directory	Kullanıcı hesapları, gruplar, bilgisayarlar, politikalar	IT
E-posta & Office	E-posta, takvim, dosya paylaşımı, çevrim içi toplantı	Tüm şirket
Yedekleme	Sunucu ve verilerin düzenli yedeklenmesi	IT (sistem ekibi)
Antivirüs / uç nokta güvenliği	Cihazların merkezi güvenlik yönetimi	IT (güvenlik sorumlusu)
İzleme (monitoring)	Sunucu ve ağ cihazlarının sağlık takibi, uyarılar	IT (sistem ekibi)
Envanter / zimmet	Donanım ve lisans kayıtları	IT

Öğrenme sırası önerisi Önce ticket sistemi (günlük işin kalbi), sonra Active Directory (en sık yapılan işlemler), sonra ERP'nin genel yapısı. Diğerlerini işin içinde zamanla tanıyacaksın.

2. ERP'yi Yaşatmak

Video + Özet

Grubun ERP'si SAP'dir: satış siparişleri, stok hareketleri, faturalama ve finans burada döner. Kullanıcı gözüyle SAP tanıtımı (giriş, ekranlar, temel işlemler) ortak modüldeki SAP Eğitimi konusunda videolu olarak anlatılıyor — önce onu izle. Bu konu ise işleten tarafı anlatır. IT olarak bizim rolümüz sistemi kullanan değil yaşatan taraf olmaktır: kullanıcı açmak, yetki düzenlemek, yavaşlık/hata bildirimlerini incelemek ve tedarikçi firmayla koordinasyonu yürütmek. Arayüz ancak ekranda anlam kazandığı için bu konu videolu anlatılıyor.

IT gözüyle bilmen gerekenler (özet)

ERP kullanıcıları ve yetkileri nasıl tanımlanır, yetki talebi hangi onaydan geçer.
"ERP yavaş / açılmıyor" çağrısında ilk bakılacaklar: sunucu kaynakları, ağ, o anki kullanıcı sayısı, son değişiklik.
Hangi sorunlar bizde çözülür, hangileri tedarikçi firmaya (destek sözleşmesi kapsamında) iletilir.
ERP veritabanının yedekleme düzeni — bkz. Yedekleme konusu.

Kritiklik uyarısı ERP durursa şirkette satış durur. ERP'ye dokunan her işlem (sunucu yeniden başlatma, güncelleme, yetki değişikliği) mutlaka sorumlusunun bilgisi ve onayı ile yapılır — stajyer/yeni çalışan olarak asla tek başına müdahale etme.

3. Günün Kalbi: Ticket

Video + Özet

Ticket sistemi günlük çalışmanın merkezi olacak: çalışanların tüm destek talepleri buraya düşer, biz de işleri buradan takip ederiz. Arayüz kullanımı (talep alma, atama, yanıtlama, kapatma) videoda adım adım gösteriliyor; aşağıda ise sistemin mantığı özetleniyor.

Bir ticket'ın yaşam döngüsü

Açılış: Kullanıcı portaldan/e-postayla talep açar; sistem numara verir.
Sınıflandırma: Kategori (donanım, yazılım, erişim…) ve öncelik belirlenir.
Atama: Talep ilgili uzmana atanır — stajyerken sana atanan işler mentorunun gözetimindedir.
Çözüm: Yapılan işlemler ticket'a not edilir; kullanıcıyla iletişim buradan yürür.
Kapanış: Kullanıcının onayıyla kapatılır; çözüm notu bilgi bankasına malzeme olur.

Önceliklendirme mantığı

Öncelik	Örnek	Yaklaşım
Kritik	ERP kapalı, internet tamamen yok, tüm kat çalışamıyor	Her şey bırakılır, hemen müdahale + yöneticiye haber
Yüksek	Bir çalışan hiç çalışamıyor (bilgisayar açılmıyor)	Aynı gün içinde öncelikli çözüm
Normal	Yazıcı sorunu, yazılım kurulum talebi	Sırasıyla, makul sürede
Düşük	"Şu program güncellenebilir mi?" tarzı iyileştirmeler	Planlanarak

Yazışma kültürü Ticket'a yazdığın her not hem kullanıcı hem ekip tarafından okunur: kısa, nazik ve somut yaz. "Bakıldı" yerine "Yazdırma kuyruğu temizlendi, test çıktısı alındı, sorun çözüldü" — aradaki fark, altı ay sonra aynı sorunu yaşayan arkadaşının hayatını kurtarır.

4. E-posta ve Dosya Görgüsü

Yazılı Anlatım

Kurumsal e-posta görgü kuralları

Konu satırı her zaman dolu ve açıklayıcı olsun ("Sorun var" değil, "3. kat yazıcı — kağıt sıkışma hatası").
Kime/CC ayrımı: Aksiyon beklediğin kişi "Kime"de, bilgi vermek istediklerin "CC"de olur. "Herkese CC" alışkanlığından kaçın.
Yanıtla / Tümünü yanıtla: Tümünü yanıtla'ya basmadan önce iki kez düşün.
İmza: Kurumsal imza şablonunu kullan; ilk gün ayarla.
Resmî onaylar ve önemli kararlar e-postayla (yazılı iz) alınır; sohbet uygulaması kayıt yerine geçmez.

Dosya paylaşımı ve saklama

İş dosyaları masaüstünde değil, dosya sunucusundaki bölüm klasörlerinde veya kurumsal bulut alanında tutulur — çünkü yalnızca oralar yedeklenir.
Büyük dosyalar e-posta eki yerine paylaşım bağlantısıyla gönderilir.
Kişisel bulut hesaplarına (özel Google Drive, Dropbox vb.) iş verisi yüklenmez — bkz. KVKK konusu.

Takvim ve toplantılar

Toplantı davetlerine katıl/katılma yanıtı ver; takvimini güncel tut.
Çevrim içi toplantılarda mikrofonu konuşmadığın sürede kapalı tutmak nezakettir.

Neden bu kadar kural? Bunlar bürokrasi değil; kurumsal hafıza ve düzen araçları. Doğru yerde saklanan dosya yedeklenir, doğru yazılan e-posta arşivde bulunur, doğru işlenen ticket bilgi bankası olur.

5. Active Directory: Günlük İşler

Video + Özet

Active Directory (AD), şirketteki tüm kullanıcı hesaplarının, bilgisayarların ve yetki gruplarının merkezi yönetim sistemidir. Günlük işlerin önemli kısmı — hesap açma, parola sıfırlama, grup üyeliği — burada yapılır. Konsol kullanımı videoda gösteriliyor.

En sık yapacağın işlemler (özet)

Parola sıfırlama: Kimlik doğrulaması yapmadan asla sıfırlama — arayan kişinin gerçekten o kişi olduğundan emin ol (dahili numara, yöneticisi üzerinden teyit vb.). Telefonda parola isteyen "yönetici"ler için sosyal mühendislik konusuna bak.
Hesap kilidi açma: Kullanıcı parolasını üst üste yanlış girdiyse hesap kilitlenir; kilidi açmadan önce kilitlenme sebebine (eski parolayla bağlı kalan telefon vb.) bak.
Yeni kullanıcı açma: Standart isimlendirme (ad.soyad) ve doğru OU (organizasyon birimi) altında, İK'nın resmi talebiyle açılır.
Grup üyelikleri: Dosya erişimleri klasör bazlı gruplarla yönetilir; kişiye tek tek yetki verilmez, gruba eklenir.
İşten ayrılma: Hesap silinmez, devre dışı bırakılır; e-posta ve dosyaları prosedüre göre yöneticisine devredilir.

Yetki hassasiyeti AD'de yapılan bir hata herkesi etkileyebilir. İlk dönemde tüm AD işlemlerini mentorunun yanında yap; "sadece bakmak" için bile üretim ortamında deneme yapma.

Derinlemesine öğren

Microsoft Learn — Active Directory AD Domain Services resmi dokümantasyonu TR

6. Sigortamız: Yedekleme

Yazılı Anlatım

Neden bu kadar önemli?

Donanım bozulur, dosyalar yanlışlıkla silinir, fidye yazılımları şifreler. Bunların hiçbiri felaket değildir — eğer yedek varsa. Yedeği olmayan veri, kaybolmayı bekleyen veridir.

3-2-1 kuralı

Sektörün altın standardı: verinin 3 kopyası olsun, 2 farklı ortamda tutulsun, 1 kopya farklı lokasyonda (ofis dışı/bulut) dursun. Şirket yedekleme düzenimiz bu ilkeye göre kurgulanır.

Bilmen gerekenler

Nelerin yedeklendiği: sunucular, ERP veritabanı, dosya sunucusu, e-posta. Kullanıcı bilgisayarlarının yerel diskleri yedeklenmez — dosyaların sunucu/bulutta tutulması bu yüzden kuraldır.
Yedekleme takvimi: kritik sistemlerde günlük artımlı, düzenli aralıklarla tam yedek ve periyodik geri dönüş testi.
Yedeklerin başarı durumu her sabah kontrol edilir; başarısız yedek, o gün çözülmesi gereken bir iştir.
Silinen dosya talebi geldiğinde: dosyanın yolu ve silinme zamanı öğrenilir, ilgili yedekten geri dönüş sistem ekibince yapılır.

Test edilmeyen yedek, yedek değildir Dönemsel olarak yedeklerden örnek geri dönüş testi yapılır. Bir stajyer görevi olarak mentorunla birlikte bir test geri dönüşü izlemeyi/yapmayı iste — süreci en iyi böyle öğrenirsin.